Kreatyna nie jest steroidem ani narkotykiem. Jest substancją naturalną, synte-zowaną w organizmie z trzech aminokwasów: argininy, metioniny i glicyny. Gromadzi się głównie w mięśniach szkieletowych jako fosfokreatyna, będąc łatwo dostępnym magazynem energii. Kreatynajest częścią tego systemu, który dostarcza natychmiastowej energii, a jej preparaty pozwalają tę energię wyzwolić. Kreatyna wpływa na zwiększenie masy mięśni, co jest ważne dla osób dbających o budowę ciała; zwiększa także wytrzymałość i siłę, przyspiesza proces zdrowienia, umożliwiając nowe osiągnięcia.

Najbogatszym źródłem kreatyny jest mięso, szczególnie wołowe, którego l kg zawiera około 4 g substancji. Zawierają ją także ryby. W zwykłej sytuacji organizm syntezuje około dwu gramów kreatyny dziennie, a kolejne dwa gramy pobiera z pokarmem. W celu poprawienia wyników sportowych przyjmuje się zazwyczaj pięć gramów l do 4 razy dziennie, w zależności od tego, czy chodzi o zwiększenie zawartości kreatyniny w mięśniach, czy też utrzymanie dotychczasowego ich stanu. Wchłanianie kreatyny znacznie się zwiększa, jeśli przyjmuje sieją wraz z pokarmem zawierającym węglowodany uwalniające insulinę, np. z sokiem z winogron. Wegetarianie dostarczają organizmowi niewiele tej substancji.

Kofeina hamuje wchłaniane żelaza, co prowadzi do anemii i może powodować niedobór inozytolu (jedna z witamin z grupy B) oraz wapnia, utrudniając ich

absorpcję; ponieważ sprzyja to wzrostowi poziomu cholesterolu, zwiększa jednocześnie prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca.

W dwu sytuacjach kawa może okazać się dobrodziejstwem: gorące okłady z kawy pomagają w przypadku stłuczenia (siniaki) i łagodzą skutki ukąszeń owadów; kawę można też stosować leczniczo do lewatywy.

Kiedy ziarna zbóż lub roślin strączkowych zaczynają kiełkować, następują niezwykłe wydarzenia: skrobia i oleje zawarte w nasionach ulegają przemianie w witaminy, białka, enzymy i proste cukry. Na przykład, ilość witaminy C wzrasta sześciokrotnie, tak że na 100 g kiełków soi przypada 120 mg witaminy C, dwa razy więcej, niż wynosi zalecana dawka dzienna. Białko w kiełkach lucerny wzrasta do 16%-31%, a ilość karotenu równa się ilości tej substancji zawartej w marchwi. Spektaku-larnie rośnie zawartość także innych składników odżywczych, witamin B i enzymów, co czyni kiełki strączkowych pożywieniem lekko strawnym.

Do najbardziej popularnych należą kiełki lucerny, ponieważ zawierają więcej minerałów niż inne. Korzenie lucerny sięgają do 3 m w głąb, dzięki czemu mają świetny dostęp do minerałów. Dlatego kiełki lucerny zawierają tak skoncentrowane ilości żelaza, wapnia, magnezu, potasu, cynku, fosforu, sodu, siarki, krzemu, chloru i kobaltu.

Kiełki są powszechnie dostępne w sklepach spożywczych i ze zdrową żywnością. Z łatwością można je robić w domu z nasion grochu, cieciorki, pszenicy, sezamu i kukurydzy, używając specjalnych pojemników, które kupuje się także w sklepach ze zdrową żywnością

Od szóstego miesiąca życia wprowadza się stopniowo do diety dziecka przetarte jarzyny i inne pokarmy, zmniejszając ilość mleka. Następnie, około osiemnastego miesiąca, kiedy zaczynają się wyrzynać pierwsze zęby trzonowe, jest to sygnał, że enzymy trzustki są gotowe do trawienia bardziej złożonych pokarmów.

To oczywiście bardzo ogólna zasada, gdyż każde dziecko jest inne: jedno można odstawić od piersi wcześniej, inne należy karmić dłużej niż rok. Jeśli mleko rodzonej matki jest dla dziecka niedostępne, wtedy wskazane jest mleko innej matki (mamki)

lub mleko kozie, albo połączenie jednego z drugim. Matki weganki czasami karmią swoje dzieci mleczkiem migdałowym lub sojowym, które -jak się wydaje – dobrze im służy.

Różne rodzaje żywności dostarczają różnych ilości kalorii – na przykład l gram białka i l gram węglowodanów dostarczają po 4 Kcal, podczas gdy l gram tłuszczów – 9 Kcal, które „spalamy” w codziennej aktywności. W idealnej sytuacji liczba kalorii z pożywienia powinna równoważyć liczbę kalorii „spalonych”; wówczas przepływ energii jest zrównoważony. Jednakże jeśli więcej kalorii dostarczamy organizmowi, niż ich zużywamy, pozostałe gromadzą się w formie tłuszczu, przyczyniając się do nadwagi. Jeśli zaś dostarczamy organizmowi mniej kalorii, niż zużywamy, tracimy na wadze. Pół kilograma tłuszczu odpowiada 3500 kaloriom, ale zapotrzebowanie dzienne jest indywidualne i zależy od wielu czynników: wieku, płci, właściwości organizmu, predyspozycji genetycznych i trybu życia.

Wbrew pozorom kaloria kalorii nie równa. Osoby odchudzające się powinny pamiętać, że kalorie pochodzące z przemiany cukru w organizmie łatwiej zmieniają się w tłuszcz niż kalorie z pokarmów białkowych czy węglowodanów.

Do tych wszystkich zalet jogurtu należy dodaćjego ogromne wartości odżywcze. Jest zasobny w wysokiej jakości białko, witaminy i minerały: zawiera witaminę A, kompleks witamin B, witaminy E i D, jest wspaniałym źródłem łatwo przyswajalnego wapnia, potasu i fosforu, zawiera jedynie umiarkowaną ilość sodu. Jest także lekko strawny – większość białka zostaje strawiona w ciągu godziny. Ma dużą war-tośćjako pożywienie stosowane w przypadkach nieżytów układu pokarmowego, zapalenia jelita grubego, zaparcia, zaburzeń w wydzielaniu żółci, wzdęcia, przykrego oddechu, wysokiego poziomu cholesterolu, migren i wyczerpania nerwowego. Ponadto służy ludziom, którzy nie mogą spożywać mleka w innej formie ze względu na nietolerancję laktozy.

waty młodość. Odmładzający efekt ograniczania ilości kalorii odkryto już w 1934 roku, ale jeszcze do niedawna nie wiedziano, na czym on polega. Obecnie badacze wykazali, że ograniczenia w spożywaniu pokarmów opóźniają starzenie się szyszynki, gruczołu, który wytwarza melatoninę, hormon mający wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie, którego produkcja maleje z wiekiem. Z badań wykonanych przez towarzystwa ubezpieczeniowe wynika, że ludzie z nadwagą żyją statystycznie krócej, natomiast osoby z wagą poniżej przeciętnej – dłużej.

poroża, leczy także stany zapalne i alergie, na przykład astmę i katar sienny. Wiadomo, że w wystąpieniu odczynu alergicznego i stanów zapalnych pośredniczą leu-kotrieny, będące produktami przemiany kwasu arachidonowego. Jest to niezbędny kwas tłuszczowy, znajdujący się wyłącznie w produktach zwierzęcych. Wydaje się, że usunięcie z diety tych produktów zapobiega tworzeniu się leukotrienów i w konsekwencji związanych z ich działaniem chorób. Jest jednak oczywiste, że ścisła, długotrwała dieta wegańska nie dla każdego jest dobra i może powodować niedobory wielu składników odżywczych, jak witamina b12, cynk i białka, prowadząc do osłabienia i niedokrwistości. Można jednak uniknąć takich skutków, stosując naturalne koncentraty składników odżywczych, takie jak: drożdże piwne, pyłek pszczeli, spirulina, sinice, chlorella, lub przyjmując dodatkowe preparaty pokarmowe. Innym sposobem uniknięcia niedoboru białka przez wegan jest stosowanie prawidłowych połączeń białka roślinnego, na przykład łączenie ziarna i strączkowych w tym samym posiłku i we właściwych proporcjach. Bardzo pomocne są w tej sytuacji produkty sojowe, jak miso i tofu. Trzeba jednak pamiętać, że różni ludzie mają różne zapotrzebowanie na składniki odżywcze i że u wielu osób ścisłe ograniczenia dietetyczne mogą spowodować niedobory pokarmowe i ich objawy, jeśli nie będą stosować preparatów uzupełniających.

Czosnek jest powszechnie stosowany w zapobieganiu przeziębieniom i grypie. Stwierdzono, że obniża ciśnienie krwi i zmniejsza lepkość krwi, zapobiegając tym samym zakrzepicy tętnicy wieńcowej, zawałom serca i udarom. Wykazano ponadto, śe hamuje wzrost guzów nowotworowych, korzystnie wpływa w przypadku cukrzycy, zakażeń drożdżakami, uczuleń i łagodzi stres. Długotrwałe stosowanie czosnku pomyślnie oddziałuje na osoby zagrożone zawałem serca, nowotworem lub cukrzycą, m.in. ze względu na obecność tych chorób w rodzinie.

Czosnek długo był ludowym lekarstwem podawanym dzieciom, które cierpiały t powodu zakażenia jelit pasożytami, takimi jak owsiki i tasiemiec. Stosowano go także u sportowców z grzybicą stóp.

Jeśli kogoś martwi ostry zapach czosnku, może go stłumić, zjadając wraz z nim świeżą pietruszkę. Jest też wiele rodzajów kapsułek z preparatami czosnkowymi, dostępnych w sklepach ze zdrową żywnością – przyjmowanie czosnku w tej postaci pozwała zachować świeży oddech.